Astım, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen, akciğer içi hava yollarında meydana gelen iltihaplanma nedeniyle hava yollarının daralmasına yol açan kronik bir hastalıktır. Bugün itibarıyla, dünya genelinde 350 milyon astım hastası bulunmakta ve her yıl 400 binden fazla kişi astım nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Türkiye’de ise 2023 yılı verilerine göre, her 1000 ölümden yaklaşık 3’ü astım kaynaklıdır. Bu veriler, astım konusunda farkındalığın artırılmasının gerekliliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Bu yıl Dünya Astım Günü’nün teması, GINA (Tüm Dünya’da Astıma Karşı Küresel İş Birliği) tarafından “Astımda inhaler tedavi: Ne kadar doğru o kadar etkili” olarak belirlenmiştir. Bu vesileyle, aile hekimleri, eczacılar, hemşireler ve hastalar için çeşitli eğitim etkinlikleri düzenlenecek ve güncel astım tedavi bilgileri paylaşılacaktır.
Astımın Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Astım, tekrarlayan nefes darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürük gibi belirtilerle kendini gösterir. Doğru tanı için, solunum fonksiyon testleri ve belirtilerin değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Astım tedavisinin amacı, hastalığın belirtilerini kontrol altına almak ve hastaların normal bir yaşam sürdürmelerini sağlamaktır. 12 yaş ve üzeri hastalarda, kurtarıcı ilaçların astım tedavisinde tek başına değil, inhaler kortizon ile birlikte kullanılması önerilmektedir. Böylece, astımlı bireylerin çoğu, iş ve günlük yaşamlarında kısıtlanmadan devam edebilirler.
Astım Kontrolü İçin Alınması Gereken Önlemler
Astım kontrolü, kullanılan tedavi ile hastalığın gündüz ve gece belirtilerinin ortaya çıkmaması, kurtarıcı ilaç ihtiyacının olmaması, günlük aktivitelerin rahatça yapılabilmesi ve astım atağının yaşanmaması anlamına gelir. Kontrolü zorlaştıran faktörler arasında ilaçların yanlış kullanımı, havadaki allerjenler, sigara dumanı ve solunum yolu enfeksiyonları bulunmaktadır.
Astım hastalarının, tedaviye uyum sağlamaları, sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemeleri ve havayı temiz tutmaları gerekmektedir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve kilo kontrolü, astım kontrolünü kolaylaştıran önemli faktörlerdir.
İnhaler Kullanımının Önemi
Astım tedavisinde inhalerlerin doğru kullanımı büyük bir öneme sahiptir. İnhalerler, ilaçların hava yollarına doğrudan ulaşmasını sağlayarak hem etkin bir tedavi sunar hem de daha düşük dozda kullanıma imkan tanır. Ancak birçok astım hastası, inhalerlerini yanlış kullanmaktadır. Doğru teknik kullanıldığında, ilaç akciğerlere yeterli miktarda ulaşır ve tedavi başarısı artar.
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türk Toraks Derneği ve Türkiye Ulusal Allerji ve Klinik İmmünoloji Derneği ile iş birliği içinde hazırlanan eğitim materyalleri, inhaler kullanımındaki doğru teknikleri açıklamaktadır. İlaçların etki göstermesi için, nefesin doğru şekilde alınması ve tutulması gerektiği unutulmamalıdır.
